Đây là nhận định của bà Victoria Kwakwa, Giám đốc WB tại Việt Nam đưa ra khi được hỏi về cái khó của tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước (DNNN tại Việt Nam.
Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB) tại Hội thảo quốc tế "Tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước", hiện DNNN chỉ chiếm tỷ trọng 1% trong tổng số các DN trong nước, nhưng chiếm 39% - 45% tài sản cố định và 25% vốn vay ngân hàng.
Bài toán phân bổ nguồn lực của DNNN và các tập đoàn kinh tế lâu nay chưa hợp lý, cả trong cơ cấu kinh tế nói chung và trong nội tại khu vực DNNN nói riêng, đây là vấn đề đáng lo ngại.
Ông Phạm Viết Muôn, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN thừa nhận, Việt Nam đã có hơn 20 năm cải cách DNNN, đây là một quá trình đầy mâu thuẫn, trăn trở. Tuy nhiên, ở thời điểm này, việc tái cấu trúc DNNN còn khó khăn hơn rất nhiều, vì nó liên quan đến các tập đoàn, tổng công ty lớn và một số nhóm lợi ích của nền kinh tế. Chưa kể bối cảnh kinh tế thế giới bất ổn, trong nước khó khăn, hệ thống tài chính quốc gia chưa đủ mạnh, nhận thức của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp, đơn vị quản lý chưa cao khiến thời gian CPH bị trì hoãn dễ vấp phải những xung đột lợi ích nhóm. Bên cạnh đó, vấn đề giải quyết sắp xếp việc làm lao đông dôi dư, các khoản chi phí tái cấu trúc DNNN (các khoản nợ phải thu khó đòi, khoản lỗ…) cũng là thách thức không nhỏ nếu không xử lý tốt.
Hiện, công tác đổi mới, phát triển DN được thực hiện trên 5 lĩnh vực là ngành nghề, tài chính, quản trị doanh nghiệp, quản lý nhà nước, hệ thống pháp luật. Yêu cầu đặt ra hiện nay khi tái cơ cấu DNNN là cần thay đổi bản chất về quản lý kinh tế và được thực hiện trên cả phương diện vĩ mô và vi mô. Vì vậy trong giai đoạn hiện nay, các tập đoàn, tổng công ty có thể tái cơ cấu bằng nhiều hình thức. Các DNNN có quá nhiều công ty con phải tự giác tổ chức, sắp xếp lại theo hướng tập trung vào những ngành cốt lõi. Khi hoạt động của DN không dàn trải, năng lực quản trị của DN tốt, xây dựng phương án và thực hiện CPH sẽ thuận lợi- ông Muôn khẳng định.
Mới đây, Chính phủ đã có công văn yêu cầu, muộn nhất là quý I/2012, các tập đoàn phải trình phương án tái cơ cấu để tập trung vào nhiệm vụ và ngành nghề chính, kiên quyết dừng đầu tư ngoài ngành trong các lĩnh vực ngân hàng, bất động sản, bảo hiểm và chứng khoán và phải hoàn thành thoái vốn trước năm 2015.
Tuy nhiên, việc tái cấu trúc, CPH DNNN cũng cần phải thay đổi về phương thức bán cổ phần. Việc niêm yết trên TTCK sẽ góp phần tạo những áp lực cho DNNN phải minh bạch, tự đổi mới khả năng quản trị và giảm sự phụ thuộc vốn vào ngân hàng, cũng như đầu tư từ ngân sách.
