Sáng nay (12/1), tham gia đối thoại trực tuyến với nhân dân, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình đã đi thẳng trả lời vào những vấn đề “nóng”, trong đó được quan tâm nhiều nhất vẫn liên quan đến lãi suất.
Thống đốc khẳng định, nhu cầu giảm lãi suất vay trong bối cảnh hiện nay là nguyện vọng chính đáng không chỉ của người kinh doanh sản xuất mà còn của các ngân hang trong hệ thống và là mong muốn của NHNN.
Tuy nhiên, việc giảm lãi suất lại phụ thuộc vào rất nhiều điều kiện khác, gắn với tình hình lạm phát và thanh khoản trong hệ thống.
Từ tháng 8/2011 đến nay, mặc dù đà tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã có giảm song trên thực tế, ông cũng lưu ý là CPI vẫn tăng chứ Việt Nam chưa có giai đoạn nào giảm phát.
Người đứng đầu NHNN nhìn nhận, mức lạm phát 18,58% trong năm 2011 “đối với chúng ta là cố gắng nhưng với các nước khác là quá cao, thậm chí là một trong những nước có lạm phát cao nhất thế giới”.
Bởi vậy, ông khẳng định “với lạm phát cao như vậy mà đòi hỏi phải giảm ngay lãi suất xuống thì chưa hợp lý.”
Đà lạm phát vừa qua đã giảm theo Thống đốc mới chỉ là điều kiện cần chứ chưa phải là điều kiện đủ để giảm lãi suất.
Theo đó, bên cạnh lạm phát thì thanh khoản của các ngân hàng lại đang là vấn đề “nhức nhối” trong bối cảnh bây giờ. Điều này được Thống đốc lý giải, tốc độ tăng trưởng tín dụng trong những năm vừa qua rất cao nhưng cơ cấu sử dụng vốn huy động lại sai lệch (dùng vốn ngắn hạn cho vay dài hạn).
Vì vậy vẫn “chưa có điều kiện để giảm lãi suất xuống trong giai đoạn hiện nay”, Thống đốc kết luận. Tuy vậy, NHNN vẫn đang tìm hướng để thời gian tới nếu có thể sẽ giảm lãi suất xuống ở mức độ hợp lý trong khi đó vẫn đảm bảo được tính thanh khoản của hệ thống ngân hàng.
Trước những lo lắng của một số độc giả về tình hình kinh doanh trước mắt sẽ lao đao nếu với thị trường đang đi xuống mà lãi suất ngân hàng vẫn cao, Thống đốc nhấn mạnh, vốn ngân hàng chỉ là vốn lưu động, vốn để đầu tư phải là vốn tự có hoặc vốn vay trên thị trường vốn.
Doanh nghiệp khi kinh doanh nếu chủ yếu chỉ dựa vào vốn ngân hàng thì hoạt động này hoàn toàn không lành mạnh.
“Chúng ta rút tiền thì kêu ngân hàng nhưng chúng ta cũng phải nhìn nhận lại chúng ta là ai? Nếu doanh nghiệp có tình hình tài chính lành mạnh thì kể cả lãi suất lên tới 25% thì cũng không phải vấn đề quá lớn”, ông nói.
Theo phân tích của Thống đốc, trong 3 đồng vốn của doanh nghiệp, chủ sở hữu phải có 1 đồng, đồng vốn thứ 2 là kêu gọi giúp đỡ của người thân và 1 đồng còn lại là vốn ngân hàng.
Ông lưu ý, trước đó, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng ở mức 33,5%. Nghị quyết 11 yêu cầu phải kiềm tăng trưởng tín dụng dưới 20%. Nếu năm nay thực hiện đúng 20% thì vẫn có ít nhất 1/3 doanh nghiệp khó tiếp cận được vốn vay.
Kiềm tăng trưởng tín dụng tức là đánh vào lợi nhuận của ngân hàng – đó là chia sẻ của ngân hàng với khó khăn chung của nền kinh tế. Cùng với đó, ông cũng khẳng định, không còn cách nào khác là doanh nghiệp cũng cần chia sẻ với tình hình vĩ mô chung để tiến đến mục tiêu là kiềm chế được lạm phát.
