Từ đối tác đến hợp tác…
Vào thời điểm khởi công, PVNC được đánh giá là nhà đầu tư có năng lực tài chính vào loại “top đầu” ở Nghệ An. Hàng loạt công trình như: Quỳnh Lưu Plaza, Khách sạn Phương Đông, Tòa nhà Dầu khí… được PVNC triển khai ồ ạt với phương tiện, thiết bị thi công hiện đại. Bởi vậy, việc PVNC bỏ ra 812 tỷ đồng đầu tư hạ tầng cho KCN Hoàng Mai có thể coi là “chuyện nhỏ” đối với nhà đầu tư này.
Tuy nhiên, do muốn nâng cao năng lực đầu tư, thông qua “mai mối” của UBND tỉnh Nghệ An, tháng 1/2010, PVNC và Công ty Vietnam Investment Partners Inc - V.I.P (Nhật Bản) đã liên doanh, góp vốn thành lập Công ty CP Đầu tư Dầu khí V.I.P Việt Nam (PVCOM). Trước khi liên doanh, V.I.P là nhà đầu tư, đang muốn tìm kiếm cơ hội đầu tư vào Nghệ An. Và, chính V.I.P cũng là doanh nghiệp hứa hẹn sẽ môi giới cho các nhà đầu tư Nhật Bản vào thuê đất tại KCN Hoàng Mai.
Theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của PVCOM được Sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh Nghệ An cấp ngày 15/1/2010, vốn điều lệ của PVCOM là 180 tỷ đồng, trong đó, PVNC góp 91,8 tỷ đồng (51%), V.I.P góp 86,4 tỷ đồng(48%) và ông Lê Đức Doanh góp 1% (1,8 tỷ đồng). PVCOM lúc này do ông Phan Mạnh Hùng, nguyên Trưởng ban quản lý KCN Hoàng Mai của PVNC trước đây làm Tổng giám đốc. Ông Lê Đức Doanh, do có mối quan hệ với V.I.P trước đó nên được HĐQT cử giữ chức vụ Chủ tịch HĐQT của PVCOM.
Sau một thời gian hoạt động, do thấy bất lợi trong việc điều hành, phía V.I.P đã bàn bạc với PVNC chuyển nhượng 24% cổ phần (tương đương 126 tỷ đồng), nâng tổng số cổ phần của đối tác Nhật Bản tại PVCOM lên 74%. Lúc này, phía đối tác Nhật Bản đã cử ông Phạm Trần Lê giữ chức Tổng Giám đốc PVCOM và ông Lê Đức Doanh vẫn giữ vai trò Chủ tịch HĐQT. Số tiền chuyển nhượng cổ phần, phía V.I.P cam kết sẽ thanh toán cho bên PVNC trước 30/9/2010. Tuy nhiên, cho đến nay, phía V.I.P vẫn còn 29 tỷ đồng chưa thực hiện, mặc dù đăng ký kinh doanh của PVCOM đã được Sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh Nghệ An cấp đổi lại ngày 4/10/2010.
Cú “lật kèo” ngoạn mục!
Sau khi nắm giữ số cổ phần chi phối và các vị trí quan của VPCOM, thay vì thanh toán song phẳng số nợ 29 tỷ đồng mua cổ phần của PVNC, ông Lê Đức Doanh, Chủ tịch HĐQT đã ký hợp đồng thuê Công ty TNHH Kiểm toán, tư vấn Thủ Đô (Hà Nội) kiểm toán lại chi phí xây lắp hạ tầng KCN Hoàng Mai thực hiện từ 15/1/2010 đến 30/9/2010.
Hơn 4 tháng làm việc với các nhà thầu, tư vấn giám sát, nhà thầu thí nghiệm… đã và đang làm việc tại KCN Hoàng Mai, Công ty Kiểm toán đã công bố kết luận. Theo đó, gần 9 tháng phía đại diện PVNC điều hành, đã gây thiệt hại cho PVCOM 76,3 tỷ đồng. Sau khi có kết luận của kiểm toán, ông Lê Đăng Doanh đã gửi đơn tố cáo sai phạm của đại diện PVNC tới Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ, UBND tỉnh Nghệ An đề nghị điều tra toàn diện PVCOM.
Trước thái độ “không khoan nhượng với tham ô” của phía V.I.P, lãnh đạo của PVNC tỏ ra rất ngạc nhiên và bất bình. Ông Phan Hải Triều, Chủ tịch HĐQT của PVNC, trong công văn gửi UBND tỉnh Nghệ An, nêu: “Báo cáo kết quả kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toán, tư vấn Thủ Đô là không khách quan, không đúng quy định của pháp luật. Vì vậy, kết quả kiểm toán trên là không hợp pháp”. Đề cập đến việc V.I.P gửi đơn tố cáo tới Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ, ông Triều cho rằng: “Việc tố cáo trên trái với sự thỏa thuận của các bên được quy định tại điều 35 điều lệ công ty PVCOM và điều 16 Hợp đồng liên doanh”
Trao đổi với phóng viên, ông Hồ Đức Phớc, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho rằng, việc vướng mắc quyền lợi giữa V.I.P và PVNC là mâu thuẫn nội bộ giữa 2 đối tác với nhau. UBND tỉnh cũng đã đề nghị 2 bên giải quyết bằng con đường thương lượng, không nên đẩy nhau đến mâu thuẫn đối kháng. Những thiệt lại do cá nhân đại diện của bên nào gây ra, bên đó phải chịu trách nhiệm bồi thường, phải chịu xuất toán. Cách làm của đại diện V.I.P đang làm xấu thêm tình hình và ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường đầu tư Nghệ An.
Dư luận đang đặt câu hỏi: Vì sao, chỉ mới “kết hôn” được hơn 9 tháng, V.I.P đã nóng vội thuê kiểm toán để lôi ra những sai phạm của đối tác như thế, trong khi số tiền mua cổ phần của PVNC còn 26 tỷ đồng đến nay vẫn không chịu trả nợ? Về nguyên tắc, nếu phía V.I.P chưa hoàn tất việc mua bán cổ phần thì chưa được cấp đổi giấy đăng ký kinh doanh. Theo đó chức danh Tổng Giám đốc vẫn thuộc về đại diện của PVNC. Tại sao trước khi liên doanh, phía V.I.P không yêu cầu PVNC kiểm toán toàn bộ các gói thầu đã và đang làm để hoạt động đầu tư, tài chính của PVCOM được minh bạch từ đầu? Phải chăng, đây là “màn kịch” đầu tiên của V.I.P nhằm từng bước biến PVCOM thành công ty 100% vốn của V.I.P?
Mong rằng, các cơ quan hữu quan cũng như UBND tỉnh Nghệ An hết sức thận trọng trong việc giải quyết tranh chấp này, để KCN Hoàng Mai không bị rơi vào tình trạng “đi mắc núi, về mắc sông”, gần 300ha tiếp tục “trơ gan cùng tuế nguyệt”…