Tử nạn khi qua dốc Mét
Biết tôi có ý định vào “con đường đau khổ” Bồng Khê đi Bình Chuẩn, mấy tay xe ôm ở chợ Thị trấn Con Cuông lắc đầu ngán ngẩm. “Đường lầy lội lắm, có người mới chết vì ngã xe ở dốc Mét …” Cuối cùng thì một tay xe ôm “cừ khôi” nhất đã xung phong đưa nhà báo vào để “kêu” giúp dân. Qua cầu treo Thành Nam xã Bồng Khê, phía trước hiện ra con đường ngoằn nghoèo lầy lội. Trần Tiến - tay xe ôm nhích ga từng tí vượt dốc nói: “Đường này mà non tay lái có khi phải chết oan đó”. Sang đoạn xã Mẫu Đức con đường không thể tả hết. Bùn ngập sâu cả nửa bánh xe máy, chúng tôi vất vả kéo, đẩy lê chiếc xe máy bê bết bùn. Anh Tiến bảo: “Đoạn này vẫn chưa ăn nhằm gì đâu, còn đẩy được xe đã là may lắm”. Chúng tôi lại tiếp tục bám những đường rãnh ngập bùn rú ga, sang bản Thống Nhất xã Mẫu Đức giáp với bản Hợp Thành xã Đôn Phục thật kinh hãi. Con đường nhiều chỗ như đầm lầy, bùn nhão nhoét, có mấy xe ô tô liều mình vào chở cây Keo đã bị mắc kẹt cả tuần tại đây.
Để vượt được qua những “đầm lầy” này người dân ven đường dùng ván gỗ lót phía trên đường dùng cho các phương tiện nhẹ qua lại. Theo ghi nhận của phóng viên lúc 6.30 p ngày 3/11/2011 thì có 2 điểm lót ván gỗ đoạn lầy sục trên tuyến đường xã Mẫu Đức và Bình Chuẩn một số người dân đứng ra tự thu “lệ phí” mỗi xe máy đi qua là 10.000 đ/chuyến. Nhiều người không chịu mất tiền thì liều mình lội qua “đầm lầy” hoặc nhờ người đi cùng nhau kéo, đẩy xe máy thoát đầm lầy.
Trên cung đường lầy lội này chúng tôi chứng kiến những học sinh được cha mẹ chở đến trường bằng xe bò lốp, đối với trẻ em mầm non thì phải bồng bế đến trường. Gặp ông Lương Văn Toản ở bản Xiềng 75 tuổi, ông đang xắn quần lội những bước nặng nhọc qua đầm lầy than thở: “Tuổi cao sức yếu rồi mà phải cuốc bộ từ bệnh viện Con Cuông về đây vì chẳng có “xe lai” nào dám chở ông già đi trên con đường này cả”.
Vào đến trung tâm bản Hợp Thành xã Đôn Phục trời vừa đứng bóng, ông Nguyễn Quang Vinh – Trưởng bản đang chỉ đạo bà con san gạt đường. Ông Vinh mặt buồn nẫu: “Con đường nắng thì bụi mù như sa mạc, mưa xuống thì cả tháng trời lầy lội. Anh coi người ngã xe do đường trơn bị gãy chân tay khá nhiều. Ngay tại quán nước đầu bản Hợp Thành tôi thấy có 2 người đàn ông bị gãy chân đang ngồi trên ghế nhựa nhăn nhó khuôn mặt. Ông Võ Tá Tịnh ở bản Hợp Thành bức xúc: “Đi xe máy sắp về đến nhà rồi thì bị ngã văng xuống dốc gãy xương, nằm điều trị ở bệnh viện Con Cuông hơn 15 ngày mới về vừa phải chịu đau đớn lại tốn kém cả chục triệu đồng chữa trị. Bà con chúng tôi đã gửi nhiều đơn thư ra huyện đề nghị triển khai thi công đường nhưng chẳng thấy hồi âm”.
Theo những người dân nơi đây phản ánh thì mới đây ngày 25/10/2011 ông Vi Đình Thâm 66 tuổi ở bản Hồng Thắng xã Đôn Phục khi đi xe máy qua đoạn dốc Mét do bị trơn đã bị ngã gãy cổ và tử vong. Anh Vi Văn Dậu ở bản Phục kể: “Vợ tôi là Cầm Thị Chiên mới đây đau đẻ, đã phải huy động hơn 10 người gánh đi trên con đường trơn trượt hơn 8 km, ra tới QL 7 thì mới chở vợ bằng xe máy được. Thật là hú vía, nếu vợ đẻ dọc đường hậu qủa sẽ khôn lường”. Theo như ông Vinh trưởng bản Hợp Thành thì: “Bà con sợ nhất là có người ốm đau bệnh nặng, đêm hôm cấp cứu mà đi trên con đường này thì có khi chết oan. Tội nhất là những em học sinh cấp I, II hàng ngày vẫn phải cuốc bộ trên con đường này. Tại 5 xã tả ngạn cũng có hàng trăm em học sinh cấp 3 phải ra trường dân tộc nội trú rất khốn khổ. Em Lô Thị Hiền ở bản Hợp Thành - học sinh lớp 11 Trường dân tộc nội trú Con Cuông cho hay: “Cả tháng nay em vẫn chưa về nhà được vì bị ngã xe mấy lần rồi sợ lắm. Mấy bữa nay thiếu gạo ăn đang phải mượn tạm của bạn”. Chị Hồ Thị Hoà buồn bã: “Trời mưa bà các xã Đôn Phục, Mẫu Đức phải đi tắt qua xã Cam Lâm để ra Thị trấn Con Cuông khổ hết chỗ nói”. Ông Lang Vi Đức Chủ tịch UBND xã Đôn Phục cho biết thêm: “Đôn Phục có 7 bản bao gồm bản Hồng Điện, Hồng Thắng, bản Xiềng, bản Phục, Trọng Tờ, Tổng Tiến …Thì hầu hết là những hộ nghèo cuộc sống còn lắm khó khăn. Dự án thi công đường quá chậm đã càng ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày của bà con dân bản. Chúng tôi đề nghị là nếu nhà thầu chưa làm được đường thì cũng phải san gạt đảm bảo lưu thông cho bà con đi lại”.
Đối với xã cuối cùng Bình Chuẩn thì hiện nay tuyến đường quá lầy sục nên đã hoàn toàn bị chia cắt. Từ xã ra trung tâm huyện Con Cuông khoảng 30 km. Nhưng không thể đi được bà con phải vòng sang xã Yên Thắng, Nga My của huyện Tương Dương mất khoảng gần 100 km mới đi xuống được. Cuộc sống của bà con xã vùng sâu Bình Chuẩn vốn đã nghèo, nay lại càng nghèo khó hơn vì … đường.

Con đường "đau khổ". Ảnh: V.T
Cống vừa xây xong đã sập !
Con đường “đầm lầy” này đang trong giai đoạn làm nền đường và thi công các công trình cầu, cống trên tuyến nhưng đã lộ rõ dấu hiệu kém chất lượng. Theo phản ánh của người dân địa phương một cây cầu nhỏ tiêu úng, thoát nước đi trên tuyến vừa mới thi công xong đã bị sập, vữa xi măng dùng tay bóp vụn …
Khi chúng tôi đang chụp ảnh tại tuyến đường tại bản Thống Nhất xã Mẫu Đức (gói thầu do Công ty CP XD cầu đường Thanh Hoá) thi công thì thấy rất nhiều bà con tại đây trình bày về việc có chiếc cống tại đây vừa mới xây dựng xong đã bị sập. Bà Phan Thị N bản Thống Nhất bức xúc: “Chất lượng quá kém, mới xây xong đã sập, lòi ra chỉ mấy que sắt rất nhỏ đan thưa thớt. Cầu sập nhà thầu vẫn để vậy tạo nên cái hố tử thần, nhiều xe cộ đi ban đêm rơi xuống hố là bị tai nạn. Bà con bức xúc bắt nhà thầu làm lại cầu thì họ đưa máy múc ra đổ đất lấp đầy chỗ sập để “phi tang”. Bà N cúi xuống dùng tay “bẻ” chút bê tông dưới gầm cầu rồi dễ dàng bóp vỡ vụn. Bà N nói: “Thi công gian dối thế này cầu không sập mới là lạ!”. Anh Đàm Văn T ở Mẫu Đức giải thích: “Họ làm cầu nhưng chẳng hề chèn đá hộc 2 bên cho vững, công trình này bà con dân bản chúng tôi rất muốn được giám sát cộng đồng, cứ để kiểu này thì dân bản hoài nghi về chất lượng lắm”. Ông Nguyễn Quang Vinh –Trưởng bản Hợp Thành xã Đôn Phục khẳng định: “Nhiều bà con dân bản Hợp Thành (Đôn Phục) và bản Thống Nhất – (Mẫu Đức) đã phản ánh với tôi chiếc công trên bị sập, bà con đã phát hiện ra bê tông vừa có cả cốt thép, vừa lộn cả “cốt tre”. Nhưng hiện tại cầu sập đã bị nhà thầu dùng máy múc lấp đầy đất chèn kỹ càng rồi”. Anh Đàm Văn T ở Mẫu Đức nói thêm: “Phía trên đoạn cầu sập cũng có một cống vừa thi công xong. Cống này chưa sập nhưng bà con chúng tôi ra kiểm tra thì chất lượng cũng rất tệ. Đều dùng tay bóp được vữa xi măng vỡ vụn cả”.
Lãnh đạo huyện thờ ơ…
Ông Lưu Văn Cứu –Trưởng Phòng công thương huyện Con Cuông cho biết: “Tuyến đường Bồng Khê đi Bình Chuẩn có trị giá hơn 120 tỷ đồng được khởi công từ năm 2006. Theo cam kết các gói thầu sẽ hoàn thành trong thời hạn 12 tháng. Tuyến đường gồm 3 gói thầu do các đơn vị thi công như Công ty CP XD cầu đường Thanh Hoá, Công ty TNHH Trường Thành, Công ty TNHH Tuấn Hoàng, Công ty xây dựng Minh Ngân. Hiện tại các gói thầu trên đều đã được ứng trên 40% số vốn. Tiến độ thi công thì tất cả các gói thầu trên đều chậm, như gói của Công ty cổ phần XD cầu đường Thanh Hoá UBND tỉnh Nghệ An đã cho gia hạn 5 lần nhưng vẫn chưa thi công xong, còn lại hầu hết các gói thầu khác đều được UBND tỉnh cho gia hạn từ 2 - 3 lần. Hiện nay cả tuyển đường này mới chỉ có Công ty TNHH Tuấn Hoàng thi công được 1,5 km tại xã Đôn Phục”.
Qua điều tra chúng tôi được biết gói thầu của Công ty xây dựng Minh Ngân (Hà Nội) có trị giá trên 37 tỷ đồng nhưng hiện tại giám đốc Công ty đang bị cơ quan điều tra tạm giữ, gói thầu đã được giao cho người khác quản lý. Ông Cứu cho biết thêm: “Nguyên nhận chậm là do mưa nhiều nên đường nhiều chỗ bị hư hỏng, xuống cấp. UBND huyện đã tổ chức các cuộc họp đốc thúc các nhà thầu thi công, nhưng có một số nhà thầu không tham gia họp. Đường giao thông ách tắc nhưng nhiều nhà thầu vẫn bỏ mặc không san gạt, đảm bảo lưu thông.
Trao đổi với chúng tôi về vấn để chậm tiến độ thi công, ông Hoàng Đình Tuấn, Chủ tịch UBND huyện Con Cuông lại đổ lỗi: “Nguyên nhân chính chậm tiến độ thi công là do thời tiết mưa gió”. Tôi hỏi tiếp, thế hiện nay một số bà con có thu tiền lệ phí bắc ván qua vũng lầy trên tuyến đường nữa không? Ông Tuấn nổi nóng: “Không tin à, thế lên đây mà kiểm tra, tôi đang ở Mẫu Đức đây này, có thằng mô dám thu đâu nào?” Thế vấn đề cống sập ở bản Thống Nhất xã Mẫu Đức thì chất lượng thế nào?. Tôi chất vấn tiếp: Ông Tuấn trả lời: “Chất lượng đúng thôi, mình kiểm tra rồi, do hôm đó chưa cứng, xe đi nhiều nên bị sập, hôm nay mình bắt bới ra làm lại cả…” (Trích từ băng ghi âm).
Có thể khẳng định UBND huyện Con Cuông được giao làm chủ đầu tư công trình đường Bồng Khê - Bình Chuẩn năng lực quản lý rất yếu kém, đã bị các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, đơn vị thi công “qua mặt.” Khi mà toàn bộ tuyến đường đã được ứng 40% vốn, tương đương 30 tỷ đồng mà một số gói thầu mặc dù được gia hạn đến 5 năm nhưng chưa chịu thi công. Đặc biệt là vấn đề quản lý, giám sát về chất lượng của chủ đầu tư rất buông lỏng, cống trên tuyến sập nhưng cả Phòng Công thương huyện Con Cuông chẳng ai biết. Chỉ đến khi Nhà báo đưa hình ảnh cho xem thì ông Trần Anh Tuấn –Phó Phòng công thương Con Cuông mới tá hoả rút điện thoại ra chỉ trích nhà thầu.
Qua vấn đề trên có thể thấy, ông Hoàng Đình Tuấn - Chủ tịch UBND huyện Con Cuông đổ lỗi chậm tiến độ là nguyên nhân chính thời tiết xem ra rất vô trách nhiệm, thờ ơ với dân.
Đề nghị các ngành chức năng cần điều tra năng lực quản lý của Chủ đầu tư (UBND huyện Con Cuông) và năng lực của các nhà thầu. Dự án kéo dài quá lâu, cần thiết UBND tỉnh có thể chuyển cho (Sở Giao thông tỉnh làm chủ đầu tư) để sớm có biện pháp thi công ổn định cuộc sống cho 4 xã vùng tả ngạn Con Cuông.